عمارت ذوالفقاری زنجان

درمرکز بافت قدیمی شهر زنجان مجموعه‌ی تاریخی ذوالفقاری واقع شده است که هم‌اکنون این مجموعه تقسیم شده و قسمت‌هایی از آن از بین رفته است. ازجالب‌ترین بناهای باقی‌مانده‌ی این مجموعه، بنای تاریخی مرکز مجموعه‌ی بیرونی است. این بنا در دو طبقه و یک سردابه ساخته شده، پلان بنا ایرانی و سبک ساختمانی آن تقلیدی از بناهای گوتیک اروپا است. این مجموعه دارای دو طبقه است. در طبقه‌ی اول قسمت اداری و حسابداری قرارگرفته و در طبقه دوم (که دارای دو راه پله است) تالارهای پذیرایی، اطاق‌های خواب،  اطاق‌های نیشیمن و سرویس‌های بهداشتی قرار دارد. سقف اطاق‌ها در طبقات به‌طرز زیبایی لمبه‌کوبی شده و شامل طرح‌های هندسی و گره‌سازی است‌. تزیینات داخل بنا در طبقه‌ی همکف‌، کاشی‌کاری به‌سبک قاجار می‌باشد که طرح معروف لوتوس (نیلوفر آبی) می‌شود.

تزیینات این عمارت در نما جالب توجه بوده و قرینه‌سازی بنا از هنر ایرانی و سبک ستون‌ها تقلیدی از معماری اروپا است.نمای ساختمان با آجرهای قالبی و پیشبر مزین شده است. در اطراف ورودی طاق‌نماهای تزیینی دیده می‌شود.این قسمت نیز که از خیابان بلافاصله داخل مجموعه می شود، از معماری اروپا الهام گرفته است. بنای عمارت ذوالفقاری در مجموع از بناهای تاریخی و با ارزش شهر زنجان است که به‌سبک بناهای اواخردوران قاجار ساخته شده است. اوج تزئينات بنا در نماي جنوبي تمركز يافته بدين ترتيب كه سطوح خارجي بصورت يكپارچه مزين است به انواع آجر چيني (آجر تراش ساده، نقش دارو آجر مهري) دوره قاجار. عمارت ذوالفقاري قابل مقايسه با عمارت قوام السلطنه (موزه آبگينه) است. اين اثر به شماره 1852 در فهرست آثار ملي به‌ثبت رسيده است.
در سال 1379 میراث فرهنگی استان زنجان تصمیم به‌حفاظت و مرمت عمارت ذوالفقاری گرفت و چندین مرحله مرمت و باز سازی شد. با انتقال مجموعه آثار به‌دست آمده از معدن نمک چهرآباد در سال 1386، موزه موقت مومیایی‌ها در این مکان راه‌اندازی و در سال 1388 اولین موزه باستان شناسی استان زنجان در عمارت ذوالفقاری افتتاح شد.

  منبع: سایت کویرها و بیابان‌های ایران و سایت همشهری آنلاین